Bosbranden in Kroatië - Tips voor charterreizen

Johan Maier

De Kroatische Adriatische kust behoort tot de mooiste zeilgebieden van Europa. Tegelijkertijd is de hoogzomer echter ook de periode met het grootste risico op bosbranden. Lange droogteperiodes, hoge temperaturen en krachtige winden zorgen ervoor, dat zelfs kleine brandjes zich binnen enkele minuten tot grote branden kunnen ontwikkelen. Hoe actueel dit onderwerp is, bleek uit de ernstige bosbranden van half augustus 2026.

De bosbranden tussen Omiš en Makarska

Op de avond van 13 augustus brak ten zuiden van Omiš, bij Lokva Rogoznica, een grote brand uit. Aangewakkerd door de bora verspreidde het vuur zich in een mum van tijd langs de kust. Onder andere Lokva Rogoznica, Ruskamen, Medići, Mimice, Marušići en Pisak werden getroffen.

Meer dan 1.000 hectare bos en struikgewas ging in vlammen op. Talrijke huizen, voertuigen en vakantieverblijven werden verwoest; meer dan 1.000 mensen moesten worden geëvacueerd. Meerdere blusvliegtuigen en honderden brandweerlieden waren dagenlang in actie. Tegelijkertijd ontstond er op het schiereiland Pelješac ook een grote bosbrand, waardoor de hulpdiensten zich over meerdere brandhaarden moesten verdelen.

Welke gevolgen hebben bosbranden voor een jachtcharter?

Veel chartergasten denken in eerste instantie dat bosbranden alleen op het land een probleem vormen. In werkelijkheid kunnen ze echter ook op het water duidelijk merkbaar zijn.

Zelf was ik tijdens de branden met een charterbemanning aan de zuidkant van Brač onderweg. Al op donderdagavond draaide de wind naar het noorden en voerde rook, roet en as over Brač naar ons toe. ’s Nachts legde zich een dun laagje as op de salontafel, het dek en zelfs op onze kleding.

Het zicht verslechterde en de rooklucht was zelfs op meerdere zeemijlen afstand van het eigenlijke brandgebied nog duidelijk waarneembaar.

Afhankelijk van de windrichting kunnen dergelijke gevolgen zich ook op vele kilometers afstand van de eigenlijke brand voordoen.

Routeplanning aanpassen

Bij actieve bosbranden moet de dagplanning dien overeenkomstig worden aangepast.

Niet alleen rook en slecht zicht kunnen voor overlast zorgen. Ook blusvliegtuigen, blushelikopters of afgesloten kustgebieden kunnen van invloed zijn op de geplande route. Houd daarom regelmatig de actuele situatie in de gaten en volg de instructies van de lokale autoriteiten of de charterbasis op.

Mocht er zich een brand ontwikkelen in de directe omgeving van de ligplaats of een geplande ankerbaai, dan moet je het gebied zo vroeg mogelijk verlaten. Op een boot hebben je te allen tijde een veilige vluchtroute over het water tot jullie beschikking – maak tijdig gebruik van dit voordeel.

Brand aan boord is bijzonder gevaarlijk

Hoewel bosbranden er meestal spectaculair uitzien, wordt een ander gevaar vaak onderschat: brand direct aan boord.

Op een jacht bevinden zich talrijke brandbare materialen. Kunststoffen, bekleding, touwen, hout en brandstoffen kunnen ervoor zorgen dat een brand binnen de kortste keren uit de hand loopt. Tegelijkertijd zorgt de wind op het water ervoor dat vlammen zich bijzonder snel verspreiden.

Daarom moet je bij het inchecken altijd even de veiligheidsuitrusting doornemen.

Daartoe behoren met name:

• - de locatie en het aantal brandblussers
• - de plaats van de blusdeken
• - de hoofdschakelaars voor elektriciteit en gas
• - de vluchtwegen vanuit alle hutten

Een belangrijk punt wordt daarbij vaak over het hoofd gezien: sommige achterste hutten hebben geen directe nooduitgang naar buiten. Controleer daarom of er in dergelijke hutten een eigen brandblusser aanwezig is. Zo niet, neem dan contact op met het charterbedrijf. In geval van nood kunnen enkele seconden doorslaggevend zijn.

Zo kun je bosbranden voorkomen

De meeste bosbranden ontstaan niet door blikseminslag, maar door menselijk falen. Zelfs een klein vonkje kan bij zomerse droogte al voldoende zijn om uren later een brand te veroorzaken.

Daarom geldt aan de Kroatische kust:

- geen kampvuren of open vuur op stranden en in baaien.

- rook zo min mogelijk aan land – als je al rookt, doe dat dan uitsluitend aan boord en gooi nooit sigarettenpeuken overboord of in het struikgewas.

- laat geen glazen flessen, afval of andere licht ontvlambare voorwerpen achter in de natuur.

- laat elke ankerplaats schoon achter.

Het principe is simpel:

Laat alleen voetafdrukken achter.

Bosbranden horen helaas inmiddels bij de zomer in Kroatië. Voor charterbemanningen betekenen ze echter zelden het einde van de tocht. Wie de weersomstandigheden in de gaten houdt, zijn route flexibel aanpast en de veiligheidsregels in acht neemt, kan de getroffen gebieden zonder problemen vermijden.

Tegelijkertijd draagt elke watersporter de verantwoordelijkheid ervoor, dat een kleine onoplettendheid niet tot een ramp leidt. Bewust omgaan met vuur en een korte veiligheidscontrole aan het begin van de tocht kost slechts enkele minuten, maar kunnen in geval van nood levens redden.